Rodzaje i budowa amortyzatorów rowerowych

2021-05-10

Trudno wyobrazić sobie dobrej jakości górski rower bez amortyzatora. Nie tylko znacznie zwiększa on komfort jazdy, ale także zapewnia wyższy stopień bezpieczeństwa. Amortyzator to nieodzowna pomoc na wyboistej trasie.

Zalety i główne zadania amortyzatorów

Amortyzator rowerowy znacznie tłumi uciążliwe drgania, co przekłada się nie tylko na większą wygodę jazdy, ale także zmniejsza obciążenie najbardziej narażonych na urazy części ciała takich jak nadgarstki czy ramiona. Dodatkowo amortyzator zwiększa również przyczepność jednośladu do podłoża, szczególnie pożądaną w przypadku wymagających, wyboistych tras. Ich głównie przeznaczenie sprawia, że amortyzatory rowerowe stosowane są głównie w rowerach MTB, popularnie zwanych górskimi – w przypadku przeznaczonych do jazdy po gładkiej nawierzchni rowerów szosowych, tego typu akcesoria nie są niezbędne.

Jak więc powinien działać dobrej jakości amortyzator, aby spełniać swoje główne zadania? Przede wszystkim musi on resorować, czyli inaczej mówiąc, uginać się w odpowiednim momencie – kiedy koło roweru napotyka na nierówność na trasie. Dzięki temu jednoślad może łatwiej i przyjemniej dla prowadzącego pojazd pokonać przeszkodę. Ponadto amortyzator powinien również umiejętnie tłumić energię, aby zapobiegać efektowi uciążliwego podbijania kierownicy. W ten sposób zwiększa stabilność jazdy i zapobiega urazom nadgarstków i ramion, które – w przypadku braku amortyzatora – mogą być narażone na odczuwalne drgania.

Ważną cechą amortyzatora jest skok: Jest to wartość maksymalnego ugięcia się amortyzatora. Im wyższa wartość skoku, tym lepsza amortyzacja, dlatego też pożądana możliwość ugięcia widelca rośnie wraz z trudnością pokonywanej trasy.

60 - 100 mm: Rowery trekkingowe i turystyczne.
100 - 120 mm: Nieco bardziej wyboiste tereny (XC/Maraton).
Powyżej 120 mm: Miłośnicy ostrych zjazdów i wymagających terenów.
Powyżej 150 mm: Profesjonalny Freeride i Downhill.

Budowa amortyzatorów rowerowych

Amortyzatory MTB różnią się swoją budową w zależności od tego, czy jest to amortyzator rowerowy przedni, czy tylny. Amortyzatory tylne to przede wszystkim sprężyna, regulator tłumienia, skok oraz zbiornik wyrównawczy. Amortyzator przedni składa się natomiast z rury, korony widelca, regulatorów, goleni górnych oraz dolnych, a także medium – ściskanego i tłumiącego. Na widelce i dampery składają się także drobne, wymienne części do amortyzatorów takie jak uszczelki, pokrętła regulacji czy tuleje ślizgowe.

W amortyzatorach stosowane są także tak zwane półki, będące elementami łączącymi golenie. Ze względu na ilość posiadanych elementów wyróżniamy amortyzator dwupółkowy i jedno-półkowy. Większa ilość półek przekłada się także na większą precyzję sterowania pojazdem, ale również na wyższą masę amortyzatora.

Amortyzatory teleskopowe: Składają się z dwóch rur (goleni). W trakcie pokonywania przeszkody jedna z nich wsuwa się w drugą. To obecnie najpopularniejsza konstrukcja.
Amortyzatory Upside Down: Różnią się tym, że dolne golenie wsuwają się w górne – odwrotnie niż w klasykach.

Na rynku dostępne są również amortyzatory z rurą sterową. W ich przypadku tłumienie drgań nie odbywa się za pomocą goleni, jak ma to miejsce w większości amortyzatorów, ale w rurze sterowej. Tego typu amortyzatory są także znacznie lżejsze od widelców teleskopowych.

Rodzaje amortyzatorów rowerowych

Podstawowym podziałem amortyzatorów jest rozróżnienie amortyzatorów przednich, czyli tak zwanych widelców, oraz tylnych – damperów. Ze względu na konstrukcję wyróżniamy wersje jednopółkowe, dwupółkowe, ze sztywną osią, upside down oraz z rurą sterową.

Podział ze względu na sposób tłumienia drgań:

Amortyzatory sprężynowe: Najprostsza konstrukcja, gdzie elementem resorującym jest stalowa sprężyna. Tłumienie następuje poprzez opór goleni oraz gumowego ochraniacza.
Amortyzatory elastomerowe: Wykonane ze sztucznego tworzywa. Elastomer resoruje i tłumi jednocześnie. Są lekkie i tanie, ale sztywnieją w niskich temperaturach.
Amortyzatory elastomerowo-sprężynowe: Połączenie obu technologii. Pozwala uzyskać większy skok, idealny na wymagające trasy.
Amortyzatory olejowo-sprężynowe: Za resorowanie odpowiada tytanowa lub stalowa sprężyna, a za tłumienie olej przepływający przez zawory. To niezwykle skuteczne rozwiązanie stosowane również w motoryzacji.
Amortyzatory powietrzne i olejowo-powietrzne: Bardzo lekkie i wydajne. Rolę sprężyny pełni sprężone powietrze, co pozwala na precyzyjne dopasowanie do wagi rowerzysty.

Wszystkie rodzaje amortyzatorów rowerowych mają swoje walory i słabości. Należy dobrze przemyśleć wybór i dopasować go do swojego pojazdu oraz oczekiwań. Warto także zaopatrzyć się w niezbędne akcesoria do naprawy i konserwacji amortyzatorów, aby służyły jak najdłużej.

📚 Przeczytaj też:

Pokaż więcej wpisów z Maj 2021